"Pomocna dłoń czy śmierć cywilna?"

Konferencja poświęcona problemom ubezwłasnowolnienia osób z niepełnosprawnością intelektualną

22.11.2019 r. Sala widowiskowa Urzędu Dzielnicy Bielany, Żeromskiego 29


Zaproszenie

Szanowni Państwo,

zapraszam serdecznie na najbliższą naszą konferencję poświęconą problemom związanym z ubezwłasnowolnianiem osób z niepełnosprawnością intelektualną. Tytuł naszemu spotkaniu nadaliśmy dosyć ekstremalny – pomocna dłoń czy śmierć cywilna. (pokaż wszystko...)

Dla osób zaangażowanych w koncepcje praw człowieka, moralistów i prawników jest to być może wdzięczny temat do dyskusji, dla nas – rodziców – jest to obszar trudnych i bolesnych decyzji. Jeszcze pamiętamy czas nadziei i wiary w postęp medycyny, w umiejętności terapeutów, w zbawienną moc specyfików i metod rehabilitacji. Od tych myśli i dylematów nie uwolnimy się chyba nigdy, ale z upływem lat stajemy się coraz bardziej podatni na argumenty płynące z codziennej praktyki. Starzejemy się, nasze dni na tym świecie coraz łatwiej policzyć, a nasze niepełnosprawne dzieci, jakby na przekór rytmom dni i nocy, ciągle są naszymi dziećmi. I to wcale nie jest przejaw nadmiernej opiekuńczości, one naprawdę wymagają pomocy, wsparcia i opieki.

Ludzie są tylko ludźmi, zmieniają poglądy, upodobania, sympatie. Jeśli chcemy zapewnić naszym bliskim – osobom niepełnosprawnym intelektualnie – opiekę pod naszą wieczną już nieobecność, to dobrze by było oprzeć ją na czymś więcej, niż tylko na zaufaniu i wierze w dobroć serc. Jeszcze do niedawna wydawało się, że właśnie instytucja ubezwłasnowolnienia może być takim dodatkowym zabezpieczeniem, strukturalną gwarancją, że naszym dzieciom nie będzie działa się krzywda. Bo to przecież prawo, jest niezależne od emocji, bo niezawisły sąd.

Tymczasem coraz częściej można usłyszeć relacje świadczące o tym, że ubezwłasnowolnienie wcale nie chroni danej osoby przed podejmowaniem niekorzystnych decyzji finansowych i życiowych, za to może być obszarem wielu nadużyć. Zmieniła się także sama koncepcja niepełnosprawności. Nie można dzisiaj już twierdzić, że jednostka jest „niezdolna” czy też nie ma kwalifikacji dla wykonywania swoich praw do pełnego uczestniczenia w życiu społecznym, to społeczeństwo ma obowiązek usunięcia (ograniczenia) barier, które uniemożliwiają niepełnosprawnym korzystanie z przysługujących im praw i pełną integrację ze społeczeństwem. W takim duchu wypowiada się Konwencja ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami oraz koncepcje praw człowieka. Podkreśla się, że osoba całkowicie ubezwłasnowolniona nie może zawrzeć małżeństwa, nie może uznać swego ojcostwa, nie może sprawować władzy rodzicielskiej, nie może nawiązać stosunku pracy, nie ma ani czynnego, ani biernego prawa wyborczego.

Brzmi to istotnie dosyć niepokojąco, zaakcentować jednak trzeba, że znakomita większość praw niedostępnych dla osób ubezwłasnowolnionych jest i tak, niejako z natury, niedostępna dla osób z niepełnosprawnością intelektualną lub nie przedstawia dla nich większej wartości. Barier uniemożliwiających osobom niepełnosprawnym intelektualnie korzystanie z pełni praw nie można zlikwidować, bowiem jako bariery logiczne, są nieusuwalne. Teksty łatwe do czytania i wspieranie podejmowania decyzji wydają się być skuteczne jedynie w pojedynczych i mało wymagających przypadkach. Jednym słowem – na początku był chaos i tak pozostało…

Szanowni Państwo, o tym wszystkim będziemy dyskutować na naszej konferencji, być może słuchając specjalistów, znawców tematu i tych, którzy podjęli konkretne decyzje uda się wyjaśnić wiele wątpliwości.

Ewa Suchcicka
Prezeska Zarządu Stowarzyszenia


Program konferencji*

22. listopada (piątek)

09:00 - 09:30 Ubezwłasnowolnienie – ostatni etap rodzicielskiej drogi z niepełnosprawnych dzieckiem? Ewa Suchcicka (Prezeska Stowarzyszenia Bardziej Kochani)
09:30 - 10:00 Ubezwłasnowolnienie a Konstytucja RP – cele, rodzaje, procedury i skutki Michał Kubalski (Naczelnik Wydziału Prawa Rodzinnego, Zespół Prawa Cywilnego, Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich)
10:00 - 10:30 Ubezwłasnowolnienie a nauki o moralności - dyskurs prof. dr hab. Zbigniew Szawarski (etyk i filozof, prof. UW, w latach 2011–2018 przewodniczący, od 2019 r. honorowy przewodniczący Komitetu Bioetyki PAN), dr Halina Postek (filozof, etyk)
10:30 - 11:00 Dyskusja
11:00 - 11:30 Przerwa kawowa
11:30 - 12:00 Ubezwłasnowolnienie – wspierane podejmowanie decyzji, Konwencja ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami dr Monika Zima-Parjaszewska (adwokatka, Prezeska Zarządu Głównego PSONI)
12:00 - 12:30 Ubezwłasnowolnienie a doświadczenia innych krajów – Irlandii, Czech, Austrii, Szwecji, Kanady, Łotwy, Litwy Adam Zawisny (PSONI; Instytut Niezależnego Życia)
12:30 - 13:00 Dyskusja
13:00 - 13:30 lunch
13:30 - 14:00 Ubezwłasnowolnienie i pułapki codzienności Agnieszka Jażdżyk (notariuszka, matka 26-letniego Bartka z zespołem Downa)
14:00 - 14:20 Ubezwłasnowolnienie i operacja na otwartym sercu Marzena Bąk-Owczarek (inż. elektronik, matka 23-letniego Wiktora z zespołem Downa)
14:20 - 14:40 Ubezwłasnowolnienie – nie chciałam ale musiałam Zdzisława Dzierzbicka (Fundacja "Pomocna Dłoń", matka 54-letniej Elżbiety z zespołem Downa)
14:40 - 15:00 Ubezwłasnowolnienie – nie muszę ale chcę prof. dr hab. Elżbieta Zakrzewska–Manterys (socjolożka, ISNS UW, matka 28-letniego Wojtka z zespołem Downa)
15:00 - 15:30 Dyskusja
15:30 - 15:40 Podsumowanie i zakończenie konferencji
15:40 kawa, herbata, przekąski

(*) - Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do zmian w programie

Wszystkich z Państwa chcących wziąć udział w naszym spotkaniu prosimy o przekazanie „darowizny na cele statutowe Stowarzyszenia” w wysokości 60,00 PLN. Liczba miejsc jest ograniczona, a zgłoszenia przyjmujemy do 19 listopada br. Konto Stowarzyszenia "Bardziej Kochani": PKO BP S.A. XX O/Warszawa, 91 1020 1026 0000 1402 0017 0787